Πρώτος κύκλος δράσεων Πρόληψης στα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας και το Εσπερινό ΕΠΑΛ της Σάμου

     Ολοκληρώθηκε ο πρώτος κύκλος παρεμβάσεων πρόληψης των εξαρτήσεων που υλοποιήθηκε στα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας (ΣΔΕ) πόλεως Σάμου και Καρλοβάσου, καθώς και στο Εσπερινό ΕΠΑΛ Σάμου, από το Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Π.Ε. Σάμου «Φάρος», σε συνεργασία με τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων ( ΕΟΠΑΕ )

Οι δράσεις αυτές είχαν ως βασικό στόχο την ευαισθητοποίηση γύρω από την πρόληψη των εξαρτήσεων – τόσο των παράνομων όσο και των νόμιμων ουσιών και συμπεριφορών – μέσα από μια  κοινωνικο-εκπαιδευτική προσέγγιση.

Οι εκπαιδευόμενοι των σχολικών αυτών μονάδων αποτελούν μια ζωντανή, σύνθετη κοινότητα: νέοι ενήλικες που ξαναπιάνουν το νήμα της εκπαίδευσης, εργαζόμενοι, γονείς, αλλά και άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, με τον ρόλο των παππούδων και των γιαγιάδων. Μια κοινότητα εμπειρίας, ευθύνης και καθημερινών αγώνων. 

από την δράση στο Εσπερινό ΕΠΑΛ 

Κατά τη διάρκεια των  εργαστηρίων, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να προσεγγίσουν:

• τις ψυχοκοινωνικές αιτίες της εξάρτησης,

• τους μύθους και τις πραγματικότητες γύρω από τη χρήση ουσιών,

• τη σημασία της αυτοεκτίμησης, των ορίων και των κοινωνικών δεξιοτήτων,

• τον ρόλο της οικογένειας, του σχολείου και της κοινότητας,

• τους προστατευτικούς και επιβαρυντικούς παράγοντες.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο «τρίγωνο της εξάρτησης» (προσωπικότητα – κοινωνικό περιβάλλον – ουσία ή συμπεριφορά), αναδεικνύοντας ότι η εξάρτηση δεν είναι ένα ατομικό « ελάττωμα », αλλά ένα σύνθετο φαινόμενο που συνδέεται με το άγχος, τη ματαίωση, την κοινωνική πίεση και τις δομικές ανισότητες. 

Συζητήθηκαν επίσης κρίσιμα ζητήματα όπως:

• η σχέση της εξάρτησης με την ενδοοικογενειακή βία,

• η επίδραση των κοινωνικών προτύπων και των μέσων ενημέρωσης,

• η σημασία της έγκαιρης παρέμβασης, 

• η ανάγκη για υποστηρικτικά δίκτυα και ενεργές κοινότητες.

Η ανταπόκριση των εκπαιδευομένων ήταν ουσιαστική . Πολλοί μοιράστηκαν προσωπικές εμπειρίες, προβληματισμούς και ανησυχίες, δείχνοντας ότι η πρόληψη δεν είναι μια τυπική εκπαιδευτική δραστηριότητα, αλλά ένας χώρος συνάντησης, κατανόησης και ελπίδας.

Η ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου αποτελεί μόνο την αρχή. Στόχος του Κέντρου Πρόληψης είναι η συνέχιση και εμβάθυνση των παρεμβάσεων, με έμφαση:

• στην ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας των ενηλίκων,

• στην υποστήριξη του γονεϊκού ρόλου,

• στη δημιουργία δικτύων φροντίδας μέσα στην κοινότητα,

Γιατί η πρόληψη είναι μια πράξη καθημερινή, επίμονη, συχνά αθόρυβη. Είναι η απόφαση μιας κοινότητας να μη γυρίζει το βλέμμα αλλού.

Παρέμβαση στο Δημοτικό Σχολείο- Νηπιαγωγείο και την κοινότητα του χωριού Καλλιθέα Σάμου

Την Παρασκευή 30 Μαΐου 2025, το Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Π.Ε. Σάμου «Φάρος», σε συνεργασία με τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων- ΕΟΠΑΕ με πρωτοβουλία και βασική οργάνωση της δράσης από την Εθελοντική Ομάδα Πρόληψης και Προαγωγής Υγείας Καρλοβάσου, πραγματοποίησε μια βιωματική παρέμβαση στο μονοθέσιο Δημοτικό Σχολείο και το Νηπιαγωγείο του χωριού Καλλιθέα Δυτικής Σάμου, στις βορειοδυτικές πλαγιές του Βουνού Κέρκης και αρκετά μακρινού από τις πόλεις της Σάμου (Βαθύ- Καρλόβασι). 

Η δράση εντάσσεται στο πλαίσιο της διαρκούς προσπάθειας του Κέντρου «Φάρος» για ενίσχυση της πρόληψης και της ψυχοκοινωνικής στήριξης σε δυσπρόσιτες περιοχές του νησιού, με άξονα τη δημιουργική σύνδεση παιδιών και εκπαιδευτικών με την τοπική πολιτισμική μνήμη, τις αξίες της συνεργασίας και τον σεβασμό στη διαφορετικότητα.

Στο σχολείο της Καλλιθέας, όπου φοιτούν μόλις έξι παιδιά, πραγματοποιήθηκε βιωματική αφήγηση παραμυθιών από τις εθελόντριες Άννα Ασημίνα, Κική Δαλδαβάνη - Μαυρίκη, Σμαρούλα Καραγιάννη και Μαρία Γεωργίτσα, εμπνευσμένων από τη λαϊκή παράδοση του τόπου. Η παιδαγωγική διάσταση της αφήγησης αναδείχθηκε ως εργαλείο ενδυνάμωσης της αυτοεικόνας των παιδιών και ενίσχυσης της φαντασίας και της συναισθηματικής έκφρασης.

Η κ. Βάσω Γουβάλα παρουσίασε σπάνια τεκμήρια από τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Αιγαίου για την ιστορία του χωριού και τη ναυπηγική τέχνη των τοπικών ορμίσκων, ενώ ιδιαίτερη στιγμή αποτέλεσε η ανάγνωση αποσπάσματος πτυχιακής εργασίας της ιστορικού Ελευθερίας Παπαγεωργίου, παρουσία της γιαγιάς της, με προφορικές μαρτυρίες καραβομαραγκών της περιοχής.

Ο γιατρός και μέλος της Εθελοντικής Ομάδας, κ. Σταμάτης Σκούτας, μοιράστηκε με τους κατοίκους τις εμπειρίες του από την περίοδο που υπηρέτησε ως αγροτικός γιατρός στο χωριό το 1979, ενισχύοντας το πνεύμα διαγενεακής σύνδεσης και μνήμης.

Η δράση εντάσσεται στο τρίπτυχο στόχων του Κέντρου Πρόληψης «Φάρος»: εκπαίδευση - πρόληψη - ενδυνάμωση κοινότητας, και αποσκοπεί στην ανάδειξη του σχολείου ως τόπου συλλογικής νοηματοδότησης, δημιουργίας και αλληλεγγύης. Η παρουσία των παιδιών, των γονέων και των κατοίκων επιβεβαίωσε την ανάγκη στήριξης της τοπικής ζωής με σεβασμό, φροντίδα και συνέχεια.